
મૂકં કરોતિ વાચાલં પંગું લંઘયતે ગિરિમ્.
યત્કૃપા તમહં વંદે શ્રી-ગુરૂં દિન-તારિણમ્.
પરમાનંદ-માધવમ્ શ્રી ચૈતન્ય ઈશ્વરમ્.
હરિઃ ૐ તત્ સત્.
જયપતાકા સ્વામી: હું અહીં ઉપસ્થિત રહેવા માટે ગૌડિય મઠના સભ્યોનો અત્યંત આભારી છું. હું બંગાળી અને અંગ્રેજીમાં બોલીશ. શ્રી શ્રીમદ્ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદે ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી કે શ્રીલ ભક્તિસિદ્ધાંત સરસ્વતી ઠાકુરના તમામ શિષ્યો અને પ્ર-શિષ્યો એકતાથી અને સામૂહિક રીતે આ કૃષ્ણ ભાવનામય આંદોલનના પ્રચારને આગળ વધારશે. આજે એક અત્યંત વિશેષ દિવસ છે. હું અત્યંત આભારી છું કે બધા ભક્તો એકત્ર થયા છે. ગઈકાલે મેં કહ્યું હતું કે કેવી રીતે આધ્યાત્મિક ગુરુની જવાબદારી હોય છે કે તે પોતાના શિષ્યોને ઘરે પાછા, ભગવાન પાસે લઈ જાય. હું તે કરી શકું છું, પરંતુ તમારે મારું અનુસરણ કરવું પડશે. તેથી હું દરરોજ વિચારું છું કે મારા શિષ્યોનો ઉદ્ધાર કેવી રીતે થશે! તેથી, હું નિયમિત રીતે મારા જયપતાકા સ્વામી એપ અને અન્ય માધ્યમો દ્વારા સંદેશાઓ મોકલું છું. આ રીતે, હું વિશ્વભરમાં મારા શિષ્યો અને શુભેચ્છકો સુધી પહોંચું છું. હું ઈચ્છું છું કે મારા બધા શિષ્યો શક્ય હોય ત્યાં સુધી દ્વિતીય દીક્ષા લે. પરંતુ તે યોગ્ય હોવા જોઈએ. તેથી, ભલે હું અનેક વખત કહી રહ્યો છું, કોઈ રીતે તે થઈ રહ્યું નથી. તેથી, હું દરરોજ શાસ્ત્રોમાંથી વાંચું છું. મને એક શ્લોક મળ્યો જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો આપણે ત્રિ-સંધ્યા સમયે ૧૦૮ વખત જપ કરીએ, તો આપણે ભગવાન પાસે પાછા જઈ શકીએ. તેથી જે હજુ સુધી દ્વિતીય દીક્ષિત નથી તેઓ ત્રિ-સંધ્યા દરમિયાન ૧૦૮ વખત હરે કૃષ્ણ મહા-મંત્રનો જપ કરી શકે છે. તેનો અર્થ છે, સવારે, બપોરે અને સાંજે:
હરે કૃષ્ણ, હરે કૃષ્ણ, કૃષ્ણ કૃષ્ણ, હરે હરે/
હરે રામ, હરે રામ, રામ રામ, હરે હરે!
(૧૦૮ વખત)
આ જપ કરવા માટે લગભગ ૬ થી ૭ મિનિટ અથવા તેથી ઓછો સમય લાગે છે. તેથી, ગાયત્રી જપ માટે પણ લગભગ એટલો જ સમય લાગે છે. તેથી આ એક સૂચના છે, દરેકે ત્રિ-સંધ્યાઓમાં ૧૦૮ વખત હરે કૃષ્ણ મહા-મંત્રનો જપ કરવો જોઈએ. હવે, જે ભક્તો દીક્ષા લે છે તેઓ ૧૬ માળા જપ કરવાનો સંકલ્પ કરે છે, તમે તેનો તમારી ૧૬ માળામાં સમાવેશ કરી શકો છો. નિશ્ચિત રીતે, આ ઓછામાં ઓછી ૧૬ માળા છે, જો તમે વધુ જપ કરવા માંગો છો, તો કોઈ સમસ્યા નથી! હવે, હંમેશા વિચારો કે તમે તમારી ભક્તિ અને ભક્તિમય સેવાઓને કેવી રીતે વધારી શકો છો. હવે, શ્રીલ પ્રભુપાદે ભગવદ્ ગીતા, શ્રીમદ્ ભાગવતમ્ અને ચૈતન્ય-ચરિતામૃત વગેરેનો અનુવાદ કર્યો છે – આ પુસ્તકોનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ. તમારે કૃષ્ણભાવનામૃતનું વિજ્ઞાન જાણવું જોઈએ. શ્રી શ્રીમદ્ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ ઇચ્છતા હતા કે તેમના ભક્તો આ વિજ્ઞાન જાણે અને તેના પુરાવા માટે તમારે ઉપાધિઓ મેળવવી પડશે. મેં વ્યક્તિગત રીતે શ્રીલ પ્રભુપાદ પાસેથી ભક્તિ-શાસ્ત્રી ઉપાધિ મેળવી. ત્યારબાદ, મેં અભ્યાસ કર્યો અને પરીક્ષાઓ આપી મારી ભક્તિ-વૈભવ, ભક્તિ-વેદાંત અને ભક્તિ-સાર્વભૌમ ઉપાધિઓ મેળવી. કોઈએ મને લખ્યું કે તેઓ બાળકો માટે એક કાર્યક્રમ શરૂ કરી રહ્યા છે જેથી બાળકો ૧૮ વર્ષની ઉંમર સુધી પહોંચતા પહેલાં ભક્તિ-શાસ્ત્રી અને ભક્તિ-વૈભવ ઉપાધિઓ મેળવી લે. તેથી, આ એક મહાન પ્રગતિ છે.
શ્રી શ્રીમદ્ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદે મને કહ્યું હતું કે તારે પ્રચારને અસીમિત રીતે, અસીમિત રીતે વિસ્તૃત કરવો જોઈએ! અને મારા બધા શિષ્યોએ મને વચન આપ્યું છે કે તેઓ મારી મદદ કરશે. તેથી, મને લાગે છે કે જો દરેક શિષ્ય એક નવો ભક્ત બનાવે, તો તે મારી ખૂબ મદદ કરશે. તો તમારી પ્રતિબદ્ધતા શું છે? તમારે મારા શિષ્ય હોવું જરૂરી નથી, એક વર્ષમાં તમે કેટલા લોકોને હરે કૃષ્ણ મહા-મંત્રનો જપ શરૂ કરાવશો? દર મહિને, કેટલા? એક પ્રતિબદ્ધતા કરો – હું એક વ્યક્તિ, દસ લોકો, સો લોકોને હરે કૃષ્ણ મહા-મંત્રનો જપ શરૂ કરાવીશ. કેટલા લોકો ભક્તિમય સેવા શરૂ કરશે અને તેમની સાધનાઓ સંપૂર્ણ રીતે કરશે? તેથી આ રીતે ભક્તોએ પ્રતિબદ્ધતા કરવી જોઈએ કે તેઓ કેટલા લોકોને પરિચય કરાવશે. કળિયુગના લોકો ઝઘડાળુ, આળસુ, દુર્ભાગ્યશાળી છે – ઘણી મુશ્કેલીઓ છે! કળિયુગ દોષોનો મહાસાગર છે! એકમાત્ર આશા હરિનામ છે! માત્ર આશા!
હરેર્નામ હરેર્નામ
હરેર્નામૈવ કેવલમ્
કલૌ નાસ્ત્યેવ નાસ્ત્યેવ
નાસ્ત્યેવ ગતિરન્યથા
[ચૈતન્ય ચરિતામૃત આદિ લીલા ૧૭.૨૧]
અનુવાદ: હરિનામ, હરિનામ, હરિનામ – આ કળિયુગમાં ભગવાનના પવિત્ર નામોનો જપ, ભગવાનના પવિત્ર નામોનો જપ, ભગવાનના પવિત્ર નામોનો જપ જ એકમાત્ર માર્ગ છે, અન્ય કોઈ માર્ગ નથી, અન્ય કોઈ માર્ગ નથી, અન્ય કોઈ માર્ગ નથી.
લોકો દુઃખ ભોગવી રહ્યા છે. કૃપા કરીને તેમની મદદ કરો.
હરે કૃષ્ણ, હરે કૃષ્ણ, કૃષ્ણ કૃષ્ણ, હરે હરે/
હરે રામ, હરે રામ, રામ રામ, હરે હરે!
તેથી આ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે કે આપણે લોકોને જપ કરવા પ્રેરિત કરીએ. આપણી પાસે બે પ્રકારના ગુરુ છે – દીક્ષા-ગુરૂ અને શિક્ષા-ગુરૂ. દીક્ષા-ગુરૂ એક હોઈ શકે છે, શિક્ષા-ગુરૂ અનેક હોઈ શકે છે, માર્ગદર્શન આપતા આધ્યાત્મિક ગુરુ. કોઈએ મને લખ્યું કે શું તે કોઈ એક વ્યક્તિને પોતાના શિક્ષા-ગુરૂ તરીકે સ્વીકારી શકે. દીક્ષા-ગુરૂ તરીકે, હું પણ શિક્ષા-ગુરૂ છું. આપણા સંસ્થાપક-આચાર્ય બધા ભક્તો માટે મૂળ અને મુખ્ય શિક્ષા-ગુરૂ છે. તેના ઉપરાંત, દરેક ભક્ત કૃષ્ણભાવનામૃતમાં પ્રગતિ માટે વિવિધ સંબંધિત નિર્દેશો મેળવે છે. તેથી, તમારે મને પૂછવાની જરૂર નથી – તમારે શિક્ષા-ગુરૂ હોવા જોઈએ. જે તમને માર્ગદર્શન આપે છે, જે તમને વિવિધ નિર્દેશ આપે છે, તમારે તેમના નામ જણાવવા જોઈએ, તમારે તેમની પાસેથી વિવિધ નિર્દેશો અને માર્ગદર્શન સ્વીકારવું જોઈએ. અને જે તમારા શિક્ષા-ગુરૂ તરીકે કાર્ય કરી રહ્યા છે, તમારે તેમનું સન્માન કરવું જોઈએ અને વૈષ્ણવ રીતથી તેમની સાથે પરસ્પર વ્યવહાર કરવો જોઈએ. તેથી બે પ્રકારના શિક્ષા-ગુરૂ હોય છે – જે અત્યંત ઉન્નત છે અને જે સંબંધિત જ્ઞાન આપે છે. તેથી, હું ઈચ્છું છું કે મારા બધા શિષ્યો મને જણાવે કે મારા અને શ્રીલ પ્રભુપાદ સિવાય તેમના ૩ થી ૫ શિક્ષા-ગુરૂ કોણ છે. જેમ કે, શ્રીલ ભક્તિવિનોદ ઠાકુર શ્રીલ ભક્તિસિદ્ધાંત સરસ્વતી ઠાકુરના પિતા અને શિક્ષા-ગુરૂ હતા. ભલે તેઓ તેમના દીક્ષા-ગુરૂ બની શક્યા હોત, શિષ્ટાચારના કારણે તેમણે એવું કર્યું નહોતું. તે શિષ્ટાચાર હતો કે માતા-પિતા દીક્ષા-ગુરૂ ન હોવા જોઈએ. તેથી, જો તમારા માતા-પિતા ભક્તો છે, તો તેઓ તમારા શિક્ષા-ગુરૂ બની શકે છે. મંદિર અધ્યક્ષ, નામ-હટ્ટા નેતાઓ, ગીતા કોર્સ નેતાઓ, તેઓ શિક્ષા-ગુરૂ બની શકે છે. કોણ જાણે છે, જે પણ તમારા આધ્યાત્મિક જીવનમાં તમને માર્ગદર્શન આપે છે. હું બધાને માર્ગદર્શન આપવા પ્રયત્ન કરું છું પરંતુ મારા ઘણા શિષ્યો છે, ઘણા પ્રશ્નો છે. તમે અન્ય લોકો પાસેથી સલાહ લઈ શકો છો, પરંતુ તેઓએ મારા નિર્દેશો વિરુદ્ધ બોલવું જોઈએ નહીં અથવા નિર્દેશો આપવા જોઈએ નહીં. ઈસ્કોનમાં અમે શિક્ષા-ગુરૂની સંસ્કૃતિ સ્થાપિત કરી નથી, હું તેને સ્થાપિત કરવા માંગું છું.
તમામાંથી કેટલા ગૃહસ્થ છે? ઘણા! તેથી, બ્રહ્મચારી, વાનપ્રસ્થ, સંન્યાસી, તેઓનુ પાલન-પોષણ મુખ્યત્વે આશ્રમ દ્વારા કરવામાં આવે છે. કદાચ વાનપ્રસ્થોમાંથી કેટલાકનુ પાલન-પોષણ તેમના પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવે છે. પરંતુ ગૃહસ્થ આર્થિક રીતે સ્વતંત્ર હોય છે. હવે, તમારે કૃષ્ણ સાથે સ્પષ્ટ હોવું જોઈએ, જેમ શ્રીલ પ્રભુપાદે કહ્યું કે દીક્ષા લેવા માટે તમારે ૧૬ માળા જપ કરવો પડે છે, તેવી જ રીતે ગૃહસ્થએ તેમની કેટલી સેવા કૃષ્ણને અર્પણ કરવી જોઈએ તે પણ નક્કી થવું જોઈએ. જે લોકો નોકરી કરે છે, કળિયુગમાં ઘણા લોકો નોકરી કરે છે. જેમ કે પ્રોફેસર, ડૉક્ટર, વકીલ, રાજકારણી, બધા પગાર મેળવે છે. તેથી વર્ણાશ્રમ પ્રણાલી અનુસાર, તેઓ બધા શૂદ્ર છે. પરંતુ આપણા કૃષ્ણભાવનામય દૈવ-વર્ણાશ્રમમાં, આપણે એવું નથી જોતા. આપણે ઈચ્છીએ છીએ કે દરેક વ્યક્તિ ભગવાન ચૈતન્ય અનુસાર વૈષ્ણવ બને. પરંતુ માનો કે કોઈ વ્યક્તિ દર મહિને એક લાખ રૂપિયા કમાય છે. મારો પ્રસ્તાવ છે કે દરેકે ઓછામાં ઓછા ૧૧% કૃષ્ણને આપવા જોઈએ. તેથી તેઓ નક્કી કરી શકે છે કે તેઓ તેમના પૈસા કેવી રીતે ખર્ચશે. માસિક અથવા દર ત્રણ મહિને અથવા છ મહિને અથવા વાર્ષિક રીતે, તેઓ યોગદાન આપી શકે છે. પરંતુ જો તેઓ કંઈક યોગદાન આપે છે, તો ગૃહસ્થ ભક્તોનું કાર્ય શુદ્ધ થાય છે. હવે શ્રીલ રૂપ અને સનાતન ગોસ્વામી પહેલા સરકારના પ્રધાનમંત્રી અને નાણાં મંત્રી હતા. અને વિવિધ શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે લોકો તેમનું દાન લેવા માટે પંક્તિમાં ઉભા રહેતા હતા. પરંતુ જ્યારે બધું યોગ્ય રીતે કરવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે ૫૦% કૃષ્ણની સેવા માટે આપ્યા, ૨૫% પરિવારને આપ્યા અને ૨૫% આકસ્મિક ઉપયોગ માટે રાખ્યા. હવે વેપારીઓ, ખેડૂતો, વ્યવસાયીઓ અલગ હોય છે, તેઓ પગાર મેળવતા નથી. તેથી આપણે ખોલાવેચા શ્રીધરનું ઉદાહરણ જોઈએ છીએ, તેઓ ખેડૂત હતા અને કેળાના ઉત્પાદનો વેચતા હતા. હવે આ પ્રકારનો વ્યવસાય બંગાળમાં ખૂબ લાભદાયક નથી કારણ કે દરેક પાસે કેળાના વૃક્ષો હોય છે! તેમણે તેમના નફાનો ૫૦% કૃષ્ણને આપ્યો. અને આ રીતે, તેઓ ખૂબ ગરીબ હતા. પરંતુ ભગવાન ચૈતન્ય મહાપ્રભુ દરરોજ તેમના પાસે જતા હતા! હરિબોલ! ગૌરાંગ! તેથી ઓછામાં ઓછા તમે ૧૧% આપો અને જો તમે ૫૦% આપી શકો તો તે ખૂબ સારું છે!
આ રીતે ભક્તિ-યોગમાં આપણે બધા ભક્તિ યોગીઓ અને યોગિનીઓ છીએ. તેથી તમારે આ કૃષ્ણ ભાવના અથવા ભક્તિ-યોગને યુદ્ધ સ્તરે સ્વીકારવું પડશે! મારી પાસે મર્યાદિત સમય છે પરંતુ કહેવા માટે ઘણી બાબતો છે. તેથી, આપણે ઈચ્છીએ છીએ કે લોકો ખૂબ ગંભીર બને અને માયા સામે યુદ્ધ જાહેર કરે! આપણે કૃષ્ણના પવિત્ર નામનો જપ કરવા માંગીએ છીએ અને ભક્તિ-યોગનો અભ્યાસ કરવા માંગીએ છીએ! આપણે યમદૂતોને રજા આપવા માંગીએ છીએ! તો, આપણે આપણા સંસ્થાપક-આચાર્યની સેવા કરવા માંગીએ છીએ! આપણે તેમની ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરવા ઈચ્છીએ છીએ! આપણે તેમની ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરવા માંગીએ છીએ! તેમની કેટલીક ઇચ્છાઓ અહીં જણાવેલી છે. માયાપુરમાં વૈદિક તારામંડળ મંદિર બનાવવું. માયાપુરમાં વૈદિક તારામંડળ વિજ્ઞાન સંગ્રહાલય બનાવવું. તેથી માયાપુર મહાપરિયોજના શ્રીલ પ્રભુપાદજીની ઇચ્છા હતી. હવે બિરનગરમાં શ્રીલ ભક્તિવિનોદ ઠાકુરના જન્મસ્થળ પર પણ શ્રીલ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ ઇચ્છતા હતા કે ત્યાં મહત્વપૂર્ણ વિકાસ થાય. અને જો તમારી પાસે પ્રચાર કાર્યને કેવી રીતે વધુ વિસ્તારી શકાય તેના નવા વિચારો હોય, તો કૃપા કરીને આગળ આવો અને તમારી વાત રજૂ કરો.
આપણે ઇસ્કોનમાં પુસ્તકોનું વિતરણ પણ કરવું છે. મેં પુસ્તકો વાંચવા વિશે વાત કરી હતી, પરંતુ આપણે પુસ્તકોનું વિતરણ પણ કરવું છે. આપણે જીબીસી બોડીની સેવા કરવા માંગીએ છીએ – આ શ્રીલ પ્રભુપાદનો વિચાર હતો, અને શ્રીલ ભક્તિસિદ્ધાંત સરસ્વતી ઠાકુરનો પણ વિચાર હતો.
અને કૃપા કરીને ઇસ્કોનમાં જ રહો. શ્રીલ પ્રભુપાદે તેમના તિરોભાવના પાંચ દિવસ પહેલા ભક્તિવેદાંત સ્વામી ચેરિટી ટ્રસ્ટની (બીએસસીટી) સ્થાપના કરી હતી. તેથી આ પણ તેમની ઇચ્છા હતી. બીએસસીટી માં કેટલાક ઈસ્કોનના સભ્યો અને કેટલાક ગૌડિય મઠના સભ્યો છે અને આપણે એકતા સાથે કામ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. સારસ્વત ગૌડિય વૈષ્ણવ એસોસિએશન પણ છે. શ્રી શ્રીમદ્ શ્રીલ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ ઈચ્છતા હતા કે સમગ્ર સંપ્રદાયના બધા શિષ્યો એકતા રાખે.
આ રીતે, દરરોજ હું વિચારું છું કે મારા શિષ્યોનો કેવી રીતે ઉદ્ધાર થશે. હું જયપતાકા સ્વામી એપ પર પખવાડિયામાં દૈનિક સંદેશા મોકલું છું. ગયા વર્ષે મને ૨૦,૭૭૭ ઈમેઈલ મળ્યા. ૯૯% મેં જવાબ આપ્યા! પણ એવું ન વિચારો કે તમે ઈમેઈલ મોકલીને મને પરેશાન કરી રહ્યા છો! તે મારી જવાબદારી છે. તે સિવાય, જે કોઈ તમારા શિક્ષા-ગુરુ હોય, જો તમને તેમની પાસેથી નિર્દેશ મળે તો તે પણ સારું છે. પરંતુ જો તમને તમારા શિક્ષા-ગુરુ તરફથી જવાબ ન મળે અથવા તમને હજુ પણ કોઈ શંકા હોય, તો મને લખો. એવું ન વિચારો કે જો તમે મને લખશો તો મને પરેશાની થશે. જો તમે માયામાં પડી જાઓ છો, તો હું પરેશાન થઈ જાઉં છું. હું બધા ભક્તોનો ખૂબ આભારી છું, જે શ્રીલ પ્રભુપાદની ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરવામાં મને સહાય કરી રહ્યા છે અને શ્રી ચૈતન્ય મહાપ્રભુના આંદોલનને આગળ લઈ જઈ રહ્યા છે. તમારા સહયોગ માટે આભાર! તમે મંદિર માટે, નામહટ્ટા માટે, ભક્તિવૃક્ષ માટે, ગીતા કોર્સ માટે જે સેવાઓ આપી રહ્યા છો, તેને હું એમ માનું છું કે તમે સીધા જ મારી સેવા અને સહાય કરી રહ્યા છો. ગૃહસ્થોએ કેવી રીતે, કેટલું આપવું, કોને આપવું અને શા માટે આપવું – આ બધાં મુદ્દાઓ ભક્ત સમૂદાય વિકાસ મંત્રાલય (સીડીએમ) દ્વારા વિચારવામાં આવી રહ્યા છે. સારાંશમાં કહીએ તો – મંદિર સેવા, ગુરુ સેવા, નામહટ્ટ સેવા, શ્રીલ પ્રભુપાદજની સેવા, અને આધ્યાત્મિક ગુરુની સેવા – આ સાચો માર્ગ છે જે તમે અનુસરી રહ્યા છો.
અમે જાણીએ છીએ કે મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. જીસીસી દેશોમાં ઘણા ભક્તો છે. તેથી, આપણે ઈચ્છીએ છીએ કે તમે બધા તેમના માટે પ્રાર્થના કરો કે ભક્તો આ મુશ્કેલીઓમાંથી સુરક્ષિત રહે. હું પ્રાર્થના કરી રહ્યો છું, પરંતુ તમારી બધી પ્રાર્થનાઓથી પણ ફરક પડે છે. તેથી જો હું થોડું લાંબુ બોલ્યો હોય તો મને માફ કરશો! મેં ઘણા મુદ્દાઓ આવરી લીધા છે. મને આશા છે કે તમે તેમને યાદ રાખી શકશો. યાદ રાખો, તમે ભક્તિ-યોગીઓ અને યોગીનીઓ છો! અને આપણે પવિત્ર નામનો જપ કરીને આ ભૌતિક જગતને જીતવા માંગીએ છીએ!
હરે કૃષ્ણ, હરે કૃષ્ણ, કૃષ્ણ કૃષ્ણ, હરે હરે/
હરે રામ, હરે રામ, રામ રામ, હરે હરે!
તમારો ખૂબ ખૂબ આભાર.
સંદર્ભ: શ્રી શ્રીમદ્ જયપતાકા સ્વામી ગુરુ મહારાજ દ્વારા ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬, શ્રી માયાપુર, ભારત.
લિપ્યંતરણ: જયરાસેશ્વરી દેવી દાસી.
જેએપીએસ આર્કાઇવ્સ લિંક: https://jayapatakaswamiarchives.net/20260327VP.html