माझे प्रिय दीक्षा, आश्रित, आकांक्षी, शिक्षा, महान-शिष्य आणि हितचिंतक,

कृपया माझे आशीर्वाद, शुभेच्छा आणि यथायोग्य प्रणाम स्वीकार करा.

श्रील प्रभुपादांना सर्व महिमा.

मुख्य केंद्र: श्री मायापूर चंद्रोदय मंदिर
शिबिर: डॅलस

दिनांक: १५ मे २०२६

ठळक घडामोडी

तीन वर्षांच्या दीर्घ कालावधीनंतर मी पुन्हा अमेरिकेत आलो आहे. ७ मे रोजी इस्कॉन दिल्ली येथे ‘नृसिंह चतुर्दशी’ उत्सव साजरा केल्यानंतर, आम्ही युनायटेड किंगडमच्या प्रवासाला निघालो. मला एखाद्या दीर्घ पल्ल्याच्या विमानप्रवासाचा अनुभव घेऊन आता तीन वर्षे उलटली होती. पश्चिम आशियातील युद्धामुळे विमानाचा मार्ग लांबचा झाला होता; त्यामुळे युकेला पोहोचण्यासाठी आम्हाला नऊ तासांचा विमानप्रवास करावा लागला.

लंडन हिथ्रो विमानतळावर, सुमारे ४०० भक्तांनी माझे स्वागत केले. ते मोठ्याने “गौरांग! हरिबोल!” असा जयघोष करत होते. पोलीस आणि विमानतळ प्रशासन त्या भक्तांना रोखण्याचा प्रयत्न करत होते; इतकेच नव्हे तर, त्यांनी मला खाली ‘कार पार्किंग’च्या भागात जाऊन, नेहमीच्या पद्धतीने विमानतळाबाहेर पडण्याची परवानगीही दिली नाही. जेव्हा मी वरच्या मजल्यावरील ‘लाउंज’मध्ये जाण्यासाठी लिफ्टचा वापर केला, तेव्हा ते अधिकारीही वर आले आणि त्यांनी मला ५ व्या मजल्यावरून गुप्तपणे बाहेर पडण्याची विनंती केली! ही खरोखरच एक अत्यंत विशेष आणि मोठी घटना होती—कोणतेही मान्यवर, फुटबॉलपटू किंवा चित्रपट तारे—कोणाचेही अशा प्रकारे स्वागत केले जात नाही. भक्त इतके आनंदातिशयात (भावविभोर) होते की, त्यांनी पोलिसांचेही ऐकले नाही; त्यांनी कोणाचेच ऐकले नाही! ते केवळ “हरिबोल”चा जयघोष करत होते आणि नृत्य करत होते!

युकेमध्ये प्रचारकार्य इतक्या मोठ्या प्रमाणावर विस्तारले आहे, हे पाहून मला अत्यंत आनंद झाला. युकेमध्ये आगमन झाल्यानंतर, इतक्या मोठ्या संख्येने भक्तांनी माझे स्वागत करण्याची ही पहिलीच वेळ होती.

विमानतळावरून आम्ही बर्मिंगहॅमला गेलो आणि तिथे तीन दिवस मुक्काम केला. तिथे आम्ही युरोपच्या विविध भागांतून आलेल्या भक्तांसाठी ‘दीक्षा समारंभ’ आयोजित केला होता. त्यानंतर आम्ही २४ तासांच्या कीर्तन महोत्सवात सहभागी झालो; तो देखील एक अत्यंत आनंददायी आणि उत्साहवर्धक प्रसंग होता!

त्यानंतर, ११ मे रोजी आम्ही लंडनहून डॅलसला प्रवास केला—हा आणखी दहा तासांचा विमानप्रवास होता. ११ मेपर्यंत मला अमेरिकेत पोहोचणे आवश्यक होते. मी सध्या सर्वजय माधव दास आणि त्यांच्या कुटुंबाच्या निवासस्थानी मुक्कामी आहे. मला आठवड्यातून तीन वेळा डायलिसिस करून घ्यावे लागत असल्यामुळे, त्यांनी माझ्या खोलीतच डायलिसिसची सोय उपलब्ध करून दिली आहे; जेणेकरून मला रुग्णालयात जाण्याची गरज पडू नये. जर कृष्णाची कृपा झाली, तर न्यू ऑर्लिन्स येथील ‘साधू संग रिट्रीट’, अटलांटा येथील ‘पाणिहाटी महोत्सव’, न्यूयॉर्कची ‘रथयात्रा’ इत्यादी कार्यक्रमांना उपस्थित राहण्याचा माझा मानस आहे. मला अमेरिकेतील इतरही अनेक मंदिरांकडून निमंत्रणे प्राप्त झाली आहेत. हे सर्व माझ्या प्रकृतीवर आणि शारीरिक स्वास्थ्यावर अवलंबून असेल.

श्रील प्रभुपादांनी मला १०० हून अधिक पत्रे लिहिली होती. अलीकडेच, श्याम रसिक दास यांनी मला १९७२ मध्ये त्यांनी लिहिलेल्या एका पत्राची आठवण करून दिली. त्या पत्रात, श्रील प्रभुपादांनी मला अनेक महत्त्वपूर्ण सूचना दिल्या होत्या—ज्या केवळ माझ्यासाठीच नव्हे, तर GBC (संचालक मंडळ), प्रचारकार्य आणि इस्कॉन या संस्थेसाठीही अत्यंत महत्त्वाच्या होत्या. त्यांनी सर्व पंथ आणि लोकांना एकजूट करण्याबाबत, बंगाली भाषेत पुस्तके प्रकाशित करण्याबाबत, ‘सारस्वत परिवारा’ला संघटित करण्याबाबत इत्यादी विषयांवर मार्गदर्शन केले होते. आणि त्याच पत्रात, श्रील प्रभुपादांनी मला अशीही सूचना दिली होती की, जर कॅनेडियन नागरिकत्व मिळाल्यास मला प्रचारकार्य अधिक व्यापकपणे करण्यासाठी अधिक सुविधा उपलब्ध होणार असतील, तर मी त्वरित त्या नागरिकत्वाची व्यवस्था करावी. त्यानंतर श्रील प्रभुपादांनी लिहिले होते: “तुम्ही एक संन्यासी आहात; त्यामुळे याच पद्धतीने प्रचार करा आणि ‘परिव्राजकाचार्य’ बना.” म्हणूनच, श्रील प्रभुपादांनी मला दिलेल्या विविध सूचनांचे मी सतत चिंतन करत असतो आणि त्या पूर्ण करण्याचा मी आटोकाट प्रयत्न करत आहे. मला अजूनही अनेक गोष्टी साध्य करायच्या आहेत. जरी सध्या माझे शरीर केवळ मर्यादित प्रमाणातच कार्य करण्यास सक्षम असले, तरीही मी माझे प्रयत्न मात्र अविरतपणे चालूच ठेवले आहेत! श्रील प्रभुपादांनी मला माझ्या सहाय्यकांच्या माध्यमातून कार्य करण्यास सांगितले होते; तसे करण्यात मी पूर्वी काहीसा कमी पडलो होतो, परंतु आता मात्र माझ्याकडे त्याशिवाय दुसरा कोणताही पर्याय उरलेला नाही.

श्रील प्रभुपादांचा संदेश

“योग प्रक्रियेचा उद्देश ‘समाधी’ची अवस्था प्राप्त करणे हा आहे. याचा अर्थ असा की, मन हे ‘परम तत्त्वावर’ एकाग्र झालेले असणे. मनाचा स्वभावच मुळात नेहमी चंचल आणि अस्थिर असतो; आणि जर आपण कृत्रिमरीत्या मनाला अधिकच विचलित होण्यास प्रोत्साहन दिले, तर मग तिथे समाधीचा प्रश्नच कुठे उरतो? तिथे समाधीचा काहीच संबंध येत नाही. अशा व्यक्ती कधीही आपले मन एकाग्र करू शकणार नाहीत. ते शक्यच नाही. त्यामुळे, या युगात (कलियुगात) इतर कोणतीही योग-प्रक्रिया यशस्वी ठरणार नाही. केवळ ही एकच प्रक्रिया. ‘हरे कृष्ण’ नामसंकीर्तन यशस्वी ठरेल. कोणीही असो तो कोणत्याही परिस्थितीत असो—याने काहीच फरक पडत नाही; जसे तो ‘हरे कृष्ण’ हा नामघोष ऐकेल, तसा तो त्वरित यात सहभागी होईल. त्याचे मन तत्क्षणी याकडे आकर्षित होईल. ही सर्वात सोपी प्रक्रिया आहे—केवळ ध्वनी-कंपनांवर (नामघोषावर) आधारित. श्वासोच्छ्वासाचे व्यायाम करण्यासाठी किंवा विशिष्ट आसनांमध्ये बसण्यासाठी वेळ राखून ठेवण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही; कारण या युगात अशा गोष्टी करणे शक्य नाही. आम्ही तुम्हाला केवळ येथे येण्याचे आणि या ‘हरे कृष्ण’ नामसंकीर्तनात सहभागी होण्याचे निमंत्रण देतो; आणि असे केल्यास तुम्ही अत्यंत वेगाने आध्यात्मिक प्रगती कराल. हे एक निर्विवाद सत्य आहे. याव्यतिरिक्त, दुसरा कोणताही पर्याय उपलब्ध नाही.” (भगवद्गीता २.४०-४५ वरील प्रवचन — लॉस एंजेलिस, १३ डिसेंबर १९६८)

“केवळ ‘हरे कृष्ण, हरे कृष्ण’ असे नामसंकीर्तन करणे. ‘कलौ’—म्हणजेच या कलियुगात. ‘कलौ नास्त्येव, नास्त्येव’ (नाहीच, नाहीच). ‘नास्त्येव’—याचा अर्थ असा की: याव्यतिरिक्त दुसरा कोणताही पर्याय नाही, दुसरा कोणताही मार्ग नाही, दुसरा कोणताही उपाय नाही. जर तुम्ही ही पद्धत—ही ‘भक्ति-योग’ पद्धत—अवलंबली, जी अत्यंत साधी आणि सोपी आहे (केवळ नामसंकीर्तन करणे), तर तुम्हाला त्याचे परिणाम त्वरित दिसून येतील. ‘प्रत्यक्षावगमं धर्म्यम्’ (याचे परिणाम प्रत्यक्ष अनुभवता येतात). जर तुम्ही इतर कोणत्याही योग-पद्धतीचा सराव केला, तर तुम्ही एका प्रकारे अंधारातच चाचपडत असता. तुमची प्रगती नक्की किती झाली आहे, हे तुम्हाला समजत नाही. परंतु या पद्धतीमध्ये, तुम्हाला स्वतःलाच याची जाणीव होईल की, ‘होय, माझी अमुक-तमुक प्रकारे प्रगती होत आहे.’ हीच एकमेव योग-पद्धती—हीच ‘भक्ति-योग’ पद्धती—अशी आहे, जिचा सराव करून कोणीही त्वरित परिणाम प्राप्त करू शकतो आणि ‘आत्म-साक्षात्कार’ (स्व-अनुभूती) मिळवू शकतो.” याच जन्मात साक्षात्कार आणि मुक्ती. त्याला दुसऱ्या जन्माची वाट पाहावी लागत नाही. हे किती सुंदर आहे—कृष्ण-चेतना!
भगवद्गीता ६.३०-३४ वरील प्रवचन — लॉस एंजेलिस, १९ फेब्रुवारी १९६९

माझा संदेश

मी भक्तांना पुन्हा पुन्हा आवाहन करत आहे की, त्यांनी ‘भक्ति-योगी’ आणि ‘भक्ति-योगिनी’ बनावे आणि या प्रक्रियेला गांभीर्याने घ्यावे. ‘हरे कृष्ण, हरे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण, हरे हरे / हरे राम, हरे राम, राम राम, हरे हरे’ या महामंत्राच्या जपाच्या अभ्यासाद्वारे आपण आपले मन बळकट करणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही हा जप अविरत चालू ठेवला, तर आध्यात्मिक विश्वाकडे होणारा तुमचा प्रवास निश्चित आहे. आपण सध्या भौतिक शक्तीशी (मायेशी) युद्ध करत आहोत.

आता आपल्यासाठी हा विशेष ‘पुरुषोत्तम मास’ (अधिक मास) आला आहे, ज्याची सुरुवात १७ मे रोजी होत आहे. पुरुषोत्तम मासात, श्रीकृष्णाने या महिन्याला स्वतःपेक्षा अभिन्न (स्वतःचेच स्वरूप) म्हणून स्वीकारले आहे. CDM (Congregational Development Ministry – भक्त-समूह विकास विभाग) ने पुरुषोत्तम मासाला समर्पित अशी एक नवीन वेबसाईट सुरू केली आहे; तसेच त्यांनी ‘पुरुषोत्तम मास आव्हान’ (Challenge) देखील आयोजित केले आहे. जर तुम्ही अद्याप या आव्हानात सहभागी झाला नसाल, तर तुम्ही आता purusottamachallenge.com या संकेतस्थळावर जाऊन त्यात सहभागी होऊ शकता.

दामोदर मासात (कार्तिक मासात) केलेल्या सेवेचे फळ शंभर पट मिळते, परंतु पुरुषोत्तम मासात हेच फळ एक हजार पट मिळते! हा महिना नवीन घरात प्रवेश करणे (गृहप्रवेश), विवाहसोहळे किंवा इतर भौतिक स्वरूपाच्या शुभ कार्यांसाठी फारसा योग्य मानला जात नाही; परंतु अलौकिक (दिव्य) भक्ती-सेवा करण्यासाठी मात्र हा महिना अत्यंत अनुकूल आहे. त्यामुळे मला आशा आहे की, प्रत्येकजण या महिन्याचा पुरेपूर लाभ उठवेल.

प्रेरणादायी कथा

जेव्हा मी युनायटेड किंगडममध्ये (UK) होतो, तेव्हा बर्मिंगहॅम येथे आयोजित २४ तासांच्या कीर्तन महोत्सवात ४,००० हून अधिक भक्त जपात सहभागी झाले होते. मी नेहमीच ‘भजन क्लबिंग’च्या माध्यमातून घराबाहेर जाऊन प्रचार करण्यावर भर देत आलो आहे; परंतु येथे मला हा २४ तासांचा कीर्तन महोत्सव पाहायला मिळाला, जिथे प्रत्येकजण परमानंदाने भरून जाऊन जप आणि नृत्य करत होता.

मला हे देखील समजले की, माझा एक शिष्य – जगन्नाथ कीर्तनानंद दास – हा सुद्धा ‘भजन क्लबिंग’ सारखेच काहीतरी कार्य करत आहे. तो अनेक ‘कीर्तन रिट्रीट्स’ (शिबिरे) आयोजित करतो, जिथे विविध श्रद्धा आणि पंथांचे लोक एकत्र येतात आणि ‘हरे कृष्ण महामंत्राचा’ जप करतात. तो म्हणाला… युनायटेड किंगडममधील (UK) ‘युनिटेरियन युनिव्हर्सलिस्ट’ चर्चमधील लोक त्यांच्या कार्यक्रमांना उपस्थित राहतात. तसेच, काही ‘अँग्लिकन’ (Anglicans) पंथाच्या लोकांनीही त्यांच्या कार्यक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आणि त्यांनी नामसंकीर्तन व नृत्य केले. म्हणूनच, आम्ही लोकांना त्यांच्या स्वतःच्या देशातही अशा प्रकारचे लोकसंपर्क कार्यक्रम राबवण्यासाठी प्रोत्साहित करू इच्छितो.

भक्तगण इंग्लंडच्या विविध भागांमध्ये जसे की लंडन, बर्मिंगहॅम, पूर्व लंडन, न्यूकॅसल, रीडिंग, लेस्टर इत्यादी ठिकाणी सामूहिक प्रचार कार्यक्रमही आयोजित करत आहेत. हे भक्त बाहेर पूर्णवेळ नोकऱ्या करत आहेत आणि त्याच वेळी भगवान श्री चैतन्य महाप्रभूंची चळवळ जगभर पोहोचवण्यासाठी आपला वेळ, पैसा आणि शक्ती समर्पित करत आहेत. हेच खऱ्या अर्थाने ‘KCDV’ (कृष्ण-भावनामृतयुक्त दैव-वर्णाश्रम) होय!

आपण सुदृढ आरोग्यासह आणि आनंदमय कृष्ण-भावनामृत अवस्थेत असाल, अशी मी आशा करतो.

आपला सदैव शुभचिंतक,
जयपताका स्वामी

जेपीएस/ आरआरएसडीबी